مدلهای زبانی و چت
مدلهایی که متن را میفهمند و مینویسند: گفتگو، خلاصهسازی، ترجمه، تحلیل و تولید محتوا.
مدلهای زبانی بزرگ (LLM) پایهٔ همهٔ دستیارهای هوشمند امروزیاند. این مدلها روی حجم عظیمی از متن آموزش دیدهاند و میتوانند پرسش را بفهمند، متن بنویسند، متنهای بلند را خلاصه کنند، بین زبانها ترجمه کنند، دادههای ساختاریافته (مثل JSON) بسازند و با ابزارها و API ها کار کنند.
در عمل تفاوت اصلی مدلهای زبانی در سه چیز است: کیفیت پاسخ (بهویژه برای زبان فارسی)، سرعت و هزینه، و اندازهٔ «پنجرهٔ متن» یعنی مقدار متنی که مدل میتواند همزمان ببیند. مدلهای بزرگتر معمولاً دقیقترند ولی کندتر و گرانترند؛ مدلهای سبک برای کارهای حجیم و ساده مثل دستهبندی پیام یا پاسخهای کوتاه مناسبترند.
هزینهٔ این مدلها بر اساس «توکن» حساب میشود؛ توکن تکهای از متن است (در فارسی تقریباً کمتر از یک کلمه). قیمت توکن ورودی (پرسش و متنهایی که میدهید) و خروجی (پاسخ مدل) جدا است. در IRNoti هزینهٔ هر مدل به اعتبار تبدیل میشود و پیش از ارسال قابل مشاهده است.
مدلهای این دسته
GPT-5
OpenAI · مدلهای زبانی و چت
مدل پرچمدار خانوادهٔ GPT برای گفتگو، نوشتن، تحلیل و کدنویسی، با توانایی استدلال داخلی.
GPT-4o
OpenAI · مدلهای زبانی و چت
مدل چندوجهی و سریع OpenAI؛ تعادل خوب بین کیفیت، سرعت و قیمت برای گفتگو و کاربردهای تجاری.
GPT-4o mini
OpenAI · مدلهای زبانی و چت
نسخهٔ سبک و ارزان GPT-4o برای کارهای حجیم: دستهبندی، استخراج، پاسخهای کوتاه و چتبات.
Claude Opus
Anthropic · مدلهای زبانی و چت
بزرگترین و توانمندترین مدل Claude برای تحلیل عمیق، نوشتن دقیق و کارهای عاملی طولانی.
Claude Sonnet
Anthropic · مدلهای زبانی و چت
رده متعادل Claude: کیفیت بالا با سرعت و هزینهٔ مناسب؛ انتخاب پیشفرض بسیاری از محصولات.
Claude Haiku
Anthropic · مدلهای زبانی و چت
سریعترین و ارزانترین رده Claude برای کارهای حجیم، پاسخ زنده و عاملهای سبک.
Gemini 2.5 Pro
Google DeepMind · مدلهای زبانی و چت
مدل پرچمدار چندوجهی گوگل با پنجرهٔ متن یکمیلیونتوکنی و استدلال داخلی.
Gemini 2.5 Flash
Google DeepMind · مدلهای زبانی و چت
نسخهٔ سریع و کمهزینهٔ Gemini با پنجرهٔ بزرگ؛ مناسب پردازش حجیم و برنامههای زنده.
Llama 4
Meta AI · مدلهای زبانی و چت
نسل چهارم مدلهای وزنباز Meta؛ چندوجهی، با معماری ترکیب خبرگان، قابل اجرا روی زیرساخت خودتان.
DeepSeek-V3
DeepSeek · مدلهای زبانی و چت
مدل عمومی وزنباز و بسیار کارآمد DeepSeek با معماری ترکیب خبرگان و نسبت کیفیت به قیمت عالی.
Qwen3
Alibaba Cloud (Qwen) · مدلهای زبانی و چت
نسل سوم مدلهای Qwen: خانوادهٔ وسیع از مدلهای کوچک تا بزرگ، چندزبانه و غالباً وزنباز.
Mistral Large
Mistral AI · مدلهای زبانی و چت
مدل پرچمدار Mistral برای استدلال، کدنویسی و کاربردهای چندزبانه با تمرکز بر حاکمیت داده اروپایی.
Grok
xAI · مدلهای زبانی و چت
مدلهای xAI با دسترسی به اطلاعات روز و نسخههای استدلالی؛ مناسب پرسشهای بهروز و گفتگوی آزاد.
سوالات متداول
برای شروع کدام را انتخاب کنم؟
یک مدل متعادل (نه بزرگترین و نه کوچکترین) را امتحان کنید. اگر کیفیت کافی بود روی همان بمانید، اگر ساده بود به مدل سبکتر بروید و اگر ضعیف بود به مدل بزرگتر.
برای متن فارسی چه نکتهای مهم است؟
کیفیت فارسی از مدلی به مدل دیگر تفاوت دارد. همیشه با نمونهٔ واقعی خودتان آزمایش کنید و به دقت نگارش، لحن و درستی اصطلاحات توجه کنید، نه فقط روان بودن متن.
پنجرهٔ متن چقدر باید باشد؟
برای گفتگوی معمولی چند هزار توکن کافی است. برای تحلیل قرارداد، کتاب یا مخزن کد به پنجرهٔ بزرگتر نیاز دارید، ولی بزرگ بودن پنجره به معنی دقت بیشتر روی همهٔ بخشهای متن نیست.